Patent Nedir?
Patent Tescili’nin konusu buluşlardır. Teknolojinin her alanındaki buluşlara yeni olması, buluş basamağı
içermesi ve sanayiye uygulanabilir olması şartıyla patent verilir. Patent; sahibine buluşu üzerinde ekonomik olarak yararlanma imkânı sağlayan ve söz konusu buluştan başkalarının yararlanmasını yasaklama imkânı veren 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu gereği 20 yıl süre için geçerliliği olan hukuki bir belgedir.
Patentlenebilirlik Kriterleri Nelerdir?
Patentlenebilirlik kriterleri: yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirliktir.
- > Yenilik: Başvuru yapılmadan önce başkaları tarafından yazılı, sözlü ya da uygulanarak açıklanmamış olmak anlamında mutlak yeniliktir. Bir başka deyişle yenilik, buluşun dünya çapında daha önce var olmaması yani tekniğin bilinen durumuna dahil olmaması anlamına gelir.
- > Buluş Basamağı: Buluşun, ilgili olduğu teknik alanda uzman bir kişi tarafından tekniğin bilinen durumundan aşikâr bir şekilde çıkarılamayacak nitelikte olması anlamına gelmektedir.
- > Sanayiye Uygulanabilirlik: Buluşun tarım dahil sanayinin herhangi bir dalında üretilebilir, uygulanabilir veya kullanılabilir nitelikte olması anlamına gelir.
Buluşlara Patent Tescili Verilmesi Neden Önemlidir?
Buluşlara patent tescili verilmesi hem buluşçunun emeklerinin ve fikri çabasının karşılığı olarak buluşu üzerinden tekel hakkının kendisine verilmesi yanısıra ülkenin teknolojik gelişimi açısından önemlidir. Bu önemleri aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür.
- Bir buluş için buluş sahibine verilen patent tescili, buluş sahibinin izni olmadan başkalarının buluşu üretmesini, kullanmasını veya satmasını belirli bir süre boyunca engelleme hakkı vermektedir.
- Buluşu yapan kişiye patent ile tekel hakkı veilmiş olması sayesinde başka buluşçular, yeni buluşlar yapmak için Arge çalışmalarını yürütür ve yeni ürünler veya yöntemler geliştirir. Bu sayede bir buluş çıktıktan sonra aynı ürünü uzun vadede herhangi bir gelişim olmadan kullanmak durumunda kalmamış oluyoruz.
- Patentlerin yayınlanması sayesinde araştırmacılar veya bilim insanları patentlerin içeriğini inceleyip buluşları daha iyi seviyelere taşımaktadır. Buda bilim ve sanayi gibi pek çok sektörde çözüm üretilmesini te teknolojik gelişimin ilerlemesini sağlamaktadır.
- Patentli bir buluş; alınıp, satılabilen, kiraya verilebilen diğer mallar gibi buluş sahibinin mülkiyeti haline gelir. Patentler alındıkları ülkeler için hak sahipliği doğurur.
- Türkiye’de alınmış bir patent, sadece Türkiye içinde hak sağlamaktadır. Patentli ürünleri başkalarının Türkiye’ye ithal etmesi durumunda, hak sahibine ithalatı durdurma hakkı verir.
- Sanayi alanındaki yenilik ve buluşlar, prodüktivitenin ve ekonomik büyümenin ana faktörlerindendir. Yenilik/buluş genel olarak yeni mamullerin ve yeni usullerin bulunması, geliştirilmesi ve bunların ekonomiye intikalini sağlayan gelişim olarak kabul edilmektedir.
- Etkili bir patent sistemi, ülke içinde ekonomik büyümeyi beraberinde getirebilir. Tarihi gelişmeler, etkin bir korumayı gerçekleştiren bir patent sisteminin ülkenin ekonomik gelişmesini de beraberinde getirdiğini göstermektedir. Diğer taraftan, teknolojinin tarihi gelişmesini, Patent Dokümanlarını incelemek suretiyle tespit edebilmekte mümkündür.
- Patent, teknolojik literatürün bir parçasıdır. Ayrıca önemli bir teşvik aracı da sayılmaktadır. Etkin bir patent sistemi, buluşçu yetenekleri buluş yapmaya, iş adamlarını da yapılan buluşları sanayiye uygulamak suretiyle değerlendirmeye teşvik eder. Patentler, tarım dahil tüm sanayi dallarında teknolojik ilerleme getirecek araştırma ve geliştirme faaliyetinin oluşmasını teşvik eden ve teknik bilginin yayılmasında birinci derecede rol oynayan etkenlerdendir. Patent teşvik sistemi, sağladığı koruma itibariyle, imalat faaliyetinin genişletilmesinde fiili ve etkin bir rol üstlenmiştir.
- Sınai hakların teknolojik gelişme açısından önemini özellikle patentler, faydalı modeller ile sınai resim ve modellerde görmek mümkündür.
- Sınai hakların tanınması ve korunması bir yandan araştırma ve geliştirmenin teşviki ile teknik bilgilerin değerlendirilerek yaygınlaşmasını sağlarken, öte yandan da ülke içinde ve dışında olmak üzere teknoloji transferine uygun zemini hazırlar.
- Patent dosyaları teknoloji için en önemli bilimsel kaynakların başında gelmektedir. Üniversitelerde yapılan ve patentle korunmayan bilimsel araştırmalar üniversite arşivlerinde araştırmacıların kendilerini bulmasını beklerken, milyonlarca patent dosyası günümüzde teknik bir kaynak olarak internet ortamında araştırmacıların kolayca ulaşabileceği bilimsel kaynak haline gelmiştir. Dünyadaki teknik bilginin %80’i patent dosyalarında mevcuttur.
Patent Tescili İçin Başvuru Süreci Nasıldır?
Patent Tescili Başvuru Süreci ile ilgili olarak öncelikle; Patent’in tescile uygun olup olmadığıyla alakalı bir ön araştırma yapılması için mutlaka “Patent Vekillerimiz” ile görüşmenizi tavsiye ederiz. Bununla beraber “Patent Tescili Başvuru Süreci” genel olarak aşağıdaki şekilde işlemektedir :
- > Başvuru formu doldurulması.
- > Tarifname takımının hazırlanması.
- > Tarifname takımı ise aşağıdaki unsurlardan oluşmaktadır.
- > Özet (Tercihen en fazla 150 kelimeden oluşan buluşun hangi teknik alanla ilgili olduğunun anlatıldığı metindir)
- > Tarifname (Buluşu her ayrıntısına kadar açık ve net bir şekilde anlatıldığı kısımdır)
- > İstemler (Buluşun korunması istenilen teknik özelliklerinin numaralandırılarak sıralandığı kısımdır. Her istem tek cümle halinde yazılır)
Patent Tescili’nin Koruma Süresi Ne Kadardır?
Patent Tescili’nin koruma süresi, başvuru tarihinden itibaren 20 yıldır ve bu süre uzatılamaz.
FAYDALI MODEL
Faydalı Model Nedir?
Buluşlar için patent başvurusunun yanında, faydalı model başvuru seçeneği de mevcuttur. Faydalı model tescili almak için, buluşun dünya genelinde yeni olması ve sanayiye uygulanabilir olması yeterlidir. Faydalı model belgesi, patentle kıyaslandığında hem daha kısa zamanda hem de daha az bir masrafla alınabilmektedir. Faydalı model ile buluşlar için fikri koruma hakkının sağlanması, sürecin nispeten daha basit ve ucuz olmasından dolayı özellikle küçük ve orta ölçekli girişimcilerin ve araştırma kuruluşlarının buluş yapmalarını ve bunları sanayiye uygulamalarını teşvik etmektedir. Faydalı model tescil belgesi, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu gereği 10 yıl süre için geçerliliği olan hukuki bir belgedir.
Faydalı Model Tescil Kriterleri Nelerdir?
Faydalı Model Tescil kriterleri: yenilik ve sanayiye uygulanabilirliktir. Patentten farklı olarak buluş basamağı kriteri gerektirmez. Ayrıca usuller ve bu usuller sonucu elde edilen ürünler, eczacılık ile maddeler, biyoteknolojik buluşlar ve kimyasal ve biyolojik maddelere Faydalı Model koruması sağlanmamaktadır.
- > Yenilik: Başvuru yapılmadan önce başkaları tarafından yazılı, sözlü ya da uygulanarak açıklanmamış olmak anlamında mutlak yeniliktir. Bir başka deyişle yenilik, buluşun dünya çapında daha önce var olmaması yani tekniğin bilinen durumuna dahil olmaması anlamına gelir.
- > Sanayiye Uygulanabilirlik: Buluşun tarım dahil sanayinin herhangi bir dalında üretilebilir, uygulanabilir veya kullanılabilir nitelikte olması anlamına gelir.
Patent ve Faydalı Model Arasındaki Farklar Nelerdir?
| Kriterler | Patent | Faydalı Model |
|---|---|---|
| Yenilik | Bakılır | Bakılır |
| Buluş Basamağı | Bakılır | Bakılmaz |
| Sanayiye Uygulanabilirlik | Bakılır | Bakılır |
| Usuller ve Usuller Sonucu Elde Edilen Ürünler | Korunur | Korunmaz |
| Eczacılıkla İlgili Maddeler | Korunur | Korunmaz |
| Biyoteknolojik Buluşlar | Korunur | Korunmaz |
| Kimyasal ve Biyolojik Maddeler | Korunur | Korunmaz |
| Araştırma Raporu | Var | Var |
| İnceleme Raporu | Var | Yok |
| Koruma Süresi | 20 Yıl | 10 Yıl |
Patent & Faydalı Model Tescili İçin Başvuru Nasıl yapılır?
Aşağıdaki formu doldurarak Patent & Faydalı model ile ilgili tüm sorularınızın yanıtlarını alabilir, deneyimli Patent Vekillerimiz ile görüşme sağlayabilirsiniz.