Marka Nedir?
6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu tanımına göre Marka: “Bir teşebbüsün mallarının veya hizmetlerinin diğer teşebbüslerin mallarından veya hizmetlerinden ayırt edilmesini sağlaması ve marka sahibine sağlanan korumanın konusunun açık ve kesin olarak anlaşılmasını sağlayabilecek şekilde sicilde gösterilebilir olması şartıyla kişi adları dâhil sözcükler, şekiller, renkler, harfler, sayılar, sesler ve malların veya ambalajlarının biçimi olmak üzere her türlü işarettir.”
Marka Çeşitleri Nelerdir?
- Ticaret Markaları: Bir işletmenin imalatını veya ticaretini yaptığı malları, başka işletmelerin mallarından ayırt etmeyi sağlayan işaretlerdir. Malların üzerinde veya ambalajında kullanılan markalar ticaret markalarıdır. Markaların tescili için kullanılan sınıflardan ilk 34 sınıfı Ticaret markalarının tescilinde kullanılmaktadır.
- Hizmet Markaları: Bir işletmenin hizmetlerini diğer işletmelerin hizmetlerinden ayırt etmeye yarayan işaretlere denir. Örneğin: Sigorta şirketleri, hastaneler, taşımacılık firmaları, bankalar, eğlence hizmeti veren firmalar hizmet markaları kapsamında korunmaktadır. Markaların tescili için kullanılan sınıflardan 35-45 arasında yer alan sınıflar hizmet markalarının tescilinde kullanılmaktadır.
- Garanti Markaları: Marka sahibinin kontrolü altında, birçok işletme tarafından o işletmelerin ortak özelliklerini, üretim usullerini, coğrafi menşelerini ve kalitesini garanti etmeye yarayan işaretlerdir. Bu markalar tüketicilere, satın aldıkları ürün veya hizmetin beklentilerini karşılayacağına dair bir güvence sunar. Garanti markaları bir şirketin itibarını olumlu yönde etkiler bu nedenle genellikle kaliteli ürünler sunan ve müşteri memnuniyetini ön planda tutan şirketler tarafından kullanılır. Garanti markaları sayesinde müşteriler, ürün veya hizmet almadan önce güvende hissederler ve satın alma kararlarını daha rahat bir şekilde verirler. Garanti Markalarına örnek olarak; Türk Standartları Enstitüsü’nün standartlara uygunluk belgesiyle kullanılan TSE markası, ISO 9000, CE işareti, Apple, Nike, Toyota … verilebilir.
- Ortak Markalar: Üretim, ticaret veya hizmet işletmelerinden oluşan, bir grubun mal veya hizmetlerini diğer işletmelerin mal veya hizmetlerinden ayırt etmeye yarayan işaretlerdir. Bir diğer deyişle iki veya daha fazla şirketin ortaklaşa oluşturdukları ve birlikte pazarlama faaliyetlerinde bulundukları bir marka türüdür. Bu işbirliğiyle, şirketler kendi markalarının yanı sıra ortak bir marka da oluşturur ve bu markayı birlikte tanıtırlar. Bu strateji, şirketlerin güçlerini birleştirerek daha güçlü bir piyasa varlığına sahip olmalarını ve marka bilinirliğini arttırmasını sağlar. Ortak markaların başarılı örnekleri mevcuttur. Bunlardan biri, “McDonald’s x Coca-Cola” ortak markasıdır. McDonald’s ve Coca-Cola, fast food endüstrisindeki güçlü konumlarını birleştirerek başarılı bir ortak marka oluşturmuşlardır. Bu ortak marka, milyonlarca müşteriye ulaşma imkanı sağlamaktadır. Diğer bir başarılı örnek ise “Adidas x Stella McCartney” ortak markasıdır. Sürdürülebilirlik ve spor dünyasının birleşimiyle oluşan bu marka, hem moda hem de spor tutkunlarının dikkatini çekmekte ve büyük bir başarı elde etmektedir. Bu örneklere; GoPro x Red Bull, Spotify x Uber, Mastercard x Apple Pay, Disney x Starbucks… ortak markaları da ilave edilebilir.
Marka Tescili Neden Önemlidir?
Marka üzerinde elde edilen hak, esas olarak tescil yoluyla elde edilebilir. Marka ihlallerini engellemenin en güçlü yolu, tescilli bir markaya sahip olmaktır. Markanın tescil edilmesi, benzer ya da taklit bir marka ile ihtilaf oluşması halinde çok güçlü bir koruma sağlar. Hukuki korumanın yanında ticari anlamda da avantajları vardır. Örneğin; bir ürün ya da hizmeti kendi markanız ile satmanız halinde aynı markayı satma yetkisi ikinci bir kişide olmayacağı ve tekel olacağınız için rakabet ve fiyat avantajı sağlamış olur.
Kimler Marka Tescil Başvurusunda Bulunabilir?
Marka Tescili ile ilgili bilinmesi gereken en önemli konu başlarında Ticaret Sicili gelir. Ticaret Sicili bir marka tescili değildir. Genellikle ticaret unvanının ticaret siciline tescilinin marka koruması da sağladığı düşünülmektedir. Marka tescili ve Ticaret Sicilini bir birinden ayırmak ve Ticaret Sicili’nin bir marka tescili olmadığını bilmek gerekir.
** Bir işletmenin bir ticaret unvanı fakat birden fazla markası olabilir.
| Ticaret Unvanı | Marka |
|---|---|
| Ticaret yapmak ve vergi mükellefi olmak için kullanılması gereken Ticaret Siciline kayıdı yapılan addır. | Bir işletmenin ürün veya hizmetlerini diğer işletmelerin ürün veya hizmetlerden ayırması için Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tescil ettirilen unsurlardır. |
Marka tescil başvurusunda bulunabilmek için, ticari işletme şartı aranmamaktadır. Şahıslar ve şahıs şirketleri de marka başvurusunda bulunabilir. Bu bilgi ile başvuru yapabilecek kişiler;
- Tüzel kişi firmalar
- Gerçek kişi (şahıs) firmalar
- Şahıslar
- Dernekler
- İktisadi işletmeler
- Şeklinde sıralanabilir.
** Bir şirket ya da kişi birden fazla marka için tescil alabilir. Birden fazla marka tescili almak istenmesi halinde her marka için ayrı ayrı tescil başvurusunda bulunulması gerekir.
Marka Tescilinin Sağladığı Korumadan yararlanacak kişiler:
- > Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşları.
- > T.C. sınırları içerisinde ikamet eden gerçek veya tüzel kişiler.
- > T.C. sınırları içerisinde ticari veya sınai faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişiler.
- > Paris Sözleşmesi’ne veya Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasına üye ülke vatandaşları veya bu ülkelerde ikamet eden ya da ticari veya sınai faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişiler.
- > Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına kanunen veya fiilen marka koruma hakkı veren ülke vatandaşları.
Marka Tescili‘nin Marka Sahibine Sağladığı Haklar:
- > Marka Tescili sahibine, markayı tek başına kullanma hakkı ve izinsiz kullanılmasını önleme yetkisi verir.
- > Marka sahibi, tescil kapsamına giren aynı veya benzer mal veya hizmetlerle ilgili olarak karıştırılma ihtimali olan, tescilli markanın itibarından dolayı haksız bir yarar elde edecek veya tescilli markanın ayırt edici karakterine zarar verecek nitelikteki herhangi bir işaretin izinsiz kullanımını önleme hakkına sahiptir.
- > Tescilli bir marka başkasına devredilebilir, miras yolu ile intikal edebilir, kullanma hakkı lisans konusu olabilir, rehin verilebilir veya teminat olarak gösterilebilir.
- > Tescilli olmayan markalar, markaların tescili ve korunması hakkındaki yasalarla getirilen haklardan ve korumadan yararlanamazlar.
Marka Tescil Sürecindeki Aşamalar Nelerdir?
- > Tescili istenen markanın başvurusu için uygun sınıfların belirlenmesi.
- > Markanın tescil istenen sınıflar için uygunluğunun kontrol edilmesi (marka uygunluk analizi).
- > Marka başvuru işleminin yapılması.
- > Başvurunun şekli incelemesinin yapılması.
- > Kurumun incelemesi sınucunda başvurunun tamamen reddi, kısmen kabulü ve yayımlanması veya > tamamen yayımlanması.
- > Başvuruya ilişkin itiraz süreçleri. (Başvuruya/Karara itirazların yapılması, itirazların incelenmesi, karşı görüş bildirme…)
- > Tescil aşamasının tamamlanması. (Tescil belgesinin verilmesi / tescil başvurusunun reddedilmesi.)
Aşamalarını içermektedir ve yaklaşık olarak 6-9 ay sürmektedir. Başvuru süreci olumlu tamamlanan markalar tescil edilerek sicile kaydedilir. Başvuru sahibi “Marka Tescil Belgesi” almaya hak kazanır.
Marka Tescili Koruma Süresi Kaç Yıldır?
Marka Tescili’nin sağladığı korumanın süresi, tescil başvurusu tarihinden itibaren 10 yıldır. Bu süre “Marka Başvuru Tarihine” göre belirlenir ve 10’ar yıllık dönemler halinde yenilenir. Marka tescili yenilerken sürelere dikkat etmek gerekir. Yasal süre içinde apılan yenilemeler ” Normal Yenileme “, yasal süreyi aşan ve 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun verdiği ilave süre içerisinde yapılan yenilemeler ise ” Cezalı Yenileme ” olarak adlandırılır.
Marka tescil işlemlerinin deneyimli/tecrübeli ve marka hukuku konusunda uzman marka danışmanları ve marka vekilleri tarafından yapılması önemlidir.
Aşağıdaki formu doldurarak ÜCRETSİZ MARKA SORGULAMA talebinde bulunabilir, tescil süreci için marka uzmanlarımızdan destek alabilirsiniz.